Mavi Dilli Skink (Tiliqua scincoides)
Fotoğraf: Michael Gäbler, Wikimedia Commons ·CC BY-SA 3.0
Parlak mavi dilini savunma için kullanan, iri, sakin ve hepçil beslenen yer kertenkelesi.
| Bakım zorluğu | Orta |
|---|---|
| Ortalama ömür | 15–20 yıl |
| Yetişkin boyu | 45–60 cm |
| Sıcaklık | Sıcak nokta 35–38 °C, serin bölge 24–27 °C, gece 20–22 °C |
| Nem | Avustralya alt türleri %40–60; Endonezya alt türleri %60–80 |
| Beslenme | Hepçil — yaklaşık %50 sebze ve yeşillik, %40 protein, %10 meyve |
| Barınak | Yetişkin için en az 120×60×60 cm |
Genel bakış
Mavi dilli skink, Avustralya, Yeni Gine ve Endonezya’nın çeşitli bölgelerinde yaşayan, kısa bacaklı ve kalın gövdeli bir kertenkeledir. Tehdit hissettiğinde ağzını açıp parlak kobalt mavisi dilini göstererek tıslar; bu gösteri tehlikeli görünse de genellikle yalnızca bir uyarıdır. Evcil ortamda zamanla oldukça uysal hâle gelir ve elde tutulmaya iyi alışır.
Gündüz aktif bir türdür ve vaktinin çoğunu zeminde, toprağı karıştırıp saklanarak geçirir. Farklı alt türlerin (Kuzey, Doğu, Endonezya, Merauke gibi) nem ihtiyacı birbirinden farklıdır; sahiplenmeden önce hangi alt türe sahip olduğunuzu öğrenmeniz çok önemlidir.
Terrarium kurulumu
- Boyut: Yer kertenkelesi olduğu için taban alanı önceliklidir. 120×60 cm taban alt sınırdır, 150×75 cm daha rahat bir alan sunar. Ölçüleri terrarium boyutu hesaplama aracı ile kontrol edebilirsiniz.
- Zemin: Skinkler kazmayı sever. 10–15 cm derinliğinde toprak, hindistan cevizi lifi ve selvi kabuğu karışımı hem kazma davranışını destekler hem de nemi tutar. Kum ve ince talaş yutma riski taşır.
- Saklanaklar: Sıcak ve serin bölgede birer tane geniş saklanak, ayrıca gizlenebileceği mantar kabukları yerleştirin.
- Isınma taşı: Sıcak noktanın altına yerleştirilen düz bir taş ya da arduvaz, ısıyı depolayarak bazking alanı oluşturur.
- Su kabı: Ağır ve devrilmeyen, sığ bir kap. Skinkler iyi yüzücü değildir.
Isı ve ışık
Bazking alanında 35–38 °C’lik bir yüzey sıcaklığı hedeflenmelidir; terrariumun diğer ucu 24–27 °C civarında kalmalıdır. Isı kaynağı olarak termostat ya da dimmer kontrollü halojen lamba idealdir. Gece sıcaklığı 20 °C’nin altına düşüyorsa ışık yaymayan seramik ısıtıcı kullanılabilir.
Gündüz aktif bir tür olduğu için UVB lamba önerilir. T5 tipi %5–7 UVB tüpü, terrarium uzunluğunun yaklaşık yarısını kaplayacak şekilde ve bazking alanının üstüne yerleştirilmelidir. Mesafe ve UV indeksi ayarları için sürüngen UVB lamba rehberini inceleyin. Gün ışığı döngüsü yazın 12–14 saat, kışın 10–12 saat olabilir.
Beslenme
Mavi dilli skinkler gerçek hepçillerdir ve çeşitlilik sağlıklı bir diyetin anahtarıdır.
- Sebze ve yeşillik (~%50): Hindiba, roka, kara lahana, kabak, balkabağı, havuç rendesi, yeşil fasulye.
- Protein (~%40): Kaliteli tahıl içermeyen kedi/köpek maması (ara sıra), haşlanmış yumurta, salyangoz, dubia hamamböceği, süper kurt, böcek larvaları.
- Meyve (~%10): Yaban mersini, mango, papaya, incir.
Yavrular gün aşırı, yetişkinler haftada 2–3 kez beslenebilir. Skinkler obeziteye yatkındır; porsiyonları vücut kondisyonuna göre ayarlayın. Haftada birkaç kez kalsiyum, ayda birkaç kez multivitamin takviyesi yapın. Avokado, ravent ve soğan gibi toksik gıdaları asla vermeyin.
Sağlık
- Obezite: Bacak diplerinde ve boyunda belirgin yağ birikimi.
- Deri değişimi sorunları: Özellikle parmak ve kuyruk ucunda kalan deri, düşük nem belirtisidir.
- Solunum sorunları: Burun akıntısı, hırıltı veya ağzı açık nefes alma; genellikle uygun olmayan sıcaklık ve nemle ilişkilidir.
- Metabolik kemik hastalığı: Yetersiz UVB ve kalsiyum sonucu bacaklarda zayıflık, çene yumuşaması.
Bu belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde egzotik hayvan veterinerine danışın.
Sahiplenmeden önce
Skinkler yalnız yaşayan hayvanlardır; iki yetişkini aynı terrariumda tutmak ciddi yaralanmalara yol açabilen kavgalara neden olur. Esaret altında üretilmiş bir birey seçin ve satıcıya hangi alt tür olduğunu mutlaka sorun, çünkü nem ve sıcaklık ayarlarınız buna göre değişecektir. Eve geldikten sonra hayvanın birkaç gün alışmasına izin verin, ardından elle temasa kısa ve sakin seanslarla başlayın. Kertenkeleyi her zaman alttan, vücudunu tam destekleyerek kaldırın. Doğru başlangıç, uzun vadede uysal ve güvenli bir dostluğun temelidir.
Değerler genel bakım önerileridir. Bireysel sağlık durumları için egzotik hayvan veterinerine danışın.