Kırmızı Yanaklı Su Kaplumbağası (Trachemys scripta elegans)
Fotoğraf: Charles J. Sharp, Wikimedia Commons ·CC BY-SA 4.0
Pet şoplarda en sık görülen su kaplumbağası; büyük akvaryum, güçlü filtre ve UVB ister. İstilacı bir türdür, asla doğaya bırakılmamalıdır.
| Bakım zorluğu | Zor |
|---|---|
| Ortalama ömür | 30–40 yıl |
| Yetişkin boyu | 20–30 cm (kabuk boyu; dişiler daha iri) |
| Sıcaklık | Su 24–27 °C, bazking noktası 32–35 °C, ortam 24–28 °C |
| Beslenme | Hepçil — kaplumbağa peleti, su bitkileri ve yeşillik; gençlerde daha fazla protein |
| Barınak | Kabuğun her 2,5 cm'si için ~40 L su; yetişkin için 300–400 L+ akvaryum veya göletçik |
Genel bakış
Kırmızı yanaklı su kaplumbağası, Amerika Birleşik Devletleri’nin güneyindeki göl, gölet ve yavaş akan nehirlerden gelir. Gözlerinin arkasındaki kırmızı şerit ona adını verir. Yavruyken bir avuç içine sığan bu hayvanlar, sık sık küçük plastik kaplarda “küçük kalan” bir evcil hayvan gibi satılır. Oysa gerçekte 20–30 cm’ye ulaşan, 30–40 yıl yaşayan ve oldukça büyük, filtreli bir su ortamı gerektiren kaplumbağalardır.
Önemli uyarı: Kırmızı yanaklı su kaplumbağası, dünyanın en istilacı 100 türü arasında sayılır. Türkiye dahil birçok ülkede doğaya bırakılan bireyler yerli Avrupa tatlı su kaplumbağası ve benekli kaplumbağa gibi türlerle besin ve bazking alanı için rekabet eder, hastalık taşır. Bakamayacak duruma geldiğinizde kaplumbağanızı asla göle, dereye veya parka bırakmayın. Bunun yerine veterinerlere, egzotik hayvan dernek ve barınaklarına ya da sorumlu yeni sahiplere danışın. Bazı ülkelerde bu türün satışı ve üretimi yasaklanmıştır.
Barınak
- Su hacmi: Genel kural, kabuk uzunluğunun her 2,5 cm’si için yaklaşık 40 litre sudur. 25 cm’lik bir yetişkin için 400 litre civarı hedeflenmelidir. Akvaryumunuzun hacmini akvaryum hacim hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
- Su derinliği: Kaplumbağanın rahatça dönüp yüzebileceği kadar derin, en az kabuk genişliğinin 1,5–2 katı.
- Bazking alanı: Kaplumbağanın tamamen sudan çıkıp kuruyabileceği sağlam bir kara platformu zorunludur.
- Filtre: Su kaplumbağaları balıklara göre çok daha fazla atık üretir. Akvaryum hacminin 2–3 katı için tasarlanmış güçlü bir dış filtre kullanın. Filtrenin bakteri kolonisinin kurulması için akvaryum azot döngüsü rehberini okuyun.
- Zemin: Çıplak taban ya da kaplumbağanın yutamayacağı kadar iri, düz taşlar. Küçük çakıllar yutulduğunda bağırsak tıkanmasına yol açabilir.
Isı ve ışık
Su sıcaklığı 24–27 °C arasında tutulmalıdır; kaplumbağanın kırmasını önlemek için ısıtıcıyı korumalı veya filtre içine yerleştirin. Bazking platformunun üstünde 32–35 °C’lik bir sıcak nokta oluşturun.
UVB lamba zorunludur. Kaplumbağalar UVB olmadan kalsiyumu kullanamaz ve kabuk deformasyonları gelişir. T5 %10 UVB tüpü bazking alanının üstüne, üreticinin önerdiği mesafede yerleştirilmeli ve 6–12 ayda bir yenilenmelidir. Ayrıntılar için sürüngen UVB lamba rehberine bakın.
Beslenme
- Yavrular: Günde bir kez, protein ağırlıklı (kaliteli kaplumbağa peleti, küçük böcekler).
- Yetişkinler: Haftada 3–4 kez pelet ve protein; her gün su marulu, su mercimeği, hindiba, roka gibi yeşillikler.
- Ara sıra: Karides, salyangoz, küçük yem balığı.
Kaplumbağalar yiyeceği suda yer; ayrı bir besleme kabında beslemek ana akvaryumun kirlenmesini azaltır. Çiğ et, işlenmiş insan yiyecekleri ve yalnızca kuru karides diyeti uygun değildir.
Sağlık ve hijyen
- Gözlerde şişme: Sıklıkla A vitamini eksikliği veya kötü su kalitesiyle ilişkilidir.
- Kabukta yumuşama veya beyaz lekeler: Yetersiz UVB, kalsiyum ya da enfeksiyon belirtisi olabilir.
- Yan yatarak yüzme: Solunum sorunlarına işaret edebilir.
Sürüngenler Salmonella taşıyabilir; kaplumbağaya veya suyuna dokunduktan sonra ellerinizi mutlaka yıkayın. Sağlık sorunlarında egzotik hayvan veterinerine başvurun.
Sahiplenmeden önce
Bu kaplumbağa için harcayacağınız asıl bütçe hayvanın kendisi değil; büyük akvaryum, güçlü filtre, ısıtıcı, UVB lamba ve düzenli su değişimleridir. Ayrıca onlarca yıl boyunca haftalık bakım yapmanız gerekecektir. Bu sorumluluğu üstlenemeyecekseniz yeni bir yavru satın almak yerine sahibi tarafından bırakılmış yetişkin bir kaplumbağayı sahiplenmeyi düşünün. Bu, hem bir hayvana yuva sağlar hem de doğaya bırakılan kaplumbağa sayısının azalmasına katkıda bulunur. Kaplumbağayı ellemeyi en aza indirin; su kaplumbağaları kucakta taşınmaktan hoşlanmaz ve stres altında ısırabilir.
Değerler genel bakım önerileridir. Bireysel sağlık durumları için egzotik hayvan veterinerine danışın.