Lepistes (Guppy) (Poecilia reticulata)

Fotoğraf: Holger Krisp, Wikimedia Commons ·CC BY 3.0

Renkli, canlı doğuran ve hızla çoğalan, yeni başlayanlar için en popüler tatlı su akvaryum balıklarından biri.

Genel bakış

Lepistes ya da guppy, Güney Amerika’nın kuzeydoğusu ve Karayip adalarındaki tatlı ve hafif tuzlu sulardan gelir. Erkeklerin rengârenk, yelpaze şeklindeki kuyrukları onu akvaryum dünyasının en tanınan balıklarından biri yapar. Dişiler daha iri, daha sade renkli ve genellikle yalnızca kuyruk kısmında renklidir.

Lepistesler canlı doğurur: dişi, yumurtaları vücudunda taşır ve yaklaşık 4 haftalık bir gebelikten sonra 20–60 arası yavru doğurur. Dişiler sperm depolayabildiği için tek bir çiftleşmeden birkaç kez doğum yapabilir. Bu nedenle erkek ve dişiyi birlikte barındırıyorsanız kısa sürede akvaryumun kalabalıklaşmasına hazırlıklı olmalısınız.

Barışçıl yapıları sayesinde ortak akvaryumlarda iyi geçinirler; ancak uzun kuyrukları nedeniyle yüzgeç ısıran türlerle (sumatra barbı gibi) birlikte tutulmamalıdır.

Akvaryum kurulumu

• Hacim: Küçük bir lepistes grubu için en az 60 litre önerilir. Daha büyük hacim, su değerlerinin daha kararlı kalmasını sağlar. Akvaryumunuzun gerçek hacmini akvaryum hacim hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
• Cinsiyet oranı: Erkekler dişileri sürekli kovalar. Her erkek için 2–3 dişi tutmak dişilerin stresini azaltır. Üremeyi istemiyorsanız yalnızca erkeklerden oluşan bir grup da tercih edilebilir.
• Filtre: Hafif akıntılı bir sünger veya askı filtre idealdir. Güçlü akıntı uzun kuyruklu erkekleri yorar. Sünger filtre yavruların emilmesini de önler.
• Bitkiler: Java yosunu, hornwort ve yüzen bitkiler yavrulara saklanma alanı sağlar ve su kalitesini destekler.
• Döngü: Balıkları eklemeden önce akvaryumun azot döngüsünü tamamlaması gerekir. Ayrıntılar için akvaryum azot döngüsü rehberini okuyun.

Su değerleri ve ısı

• Sıcaklık: 24–27 °C; ayarlanabilir bir ısıtıcı ve termometre kullanın.
• pH: 7,0–8,0 arası; lepistesler hafif bazik ve orta-sert suyu sever.
• Sertlik (GH): 8–12 °dGH.
• Amonyak ve nitrit: 0 ppm; nitrat: 20 ppm’in altında.

Haftada bir kez suyun %20–30’unu klorsuzlaştırılmış, sıcaklığı eşitlenmiş suyla değiştirin. Aydınlatma için günde 8–10 saat yeterlidir; fazla ışık yosun artışına neden olur.

Beslenme

• Temel yem: Kaliteli tropikal pul veya mikro granül yem, günde 1–2 kez, 2 dakikada tüketebilecekleri kadar.
• Takviye: Haftada birkaç kez dondurulmuş veya canlı artemia, dafnia ve sivrisinek larvası.
• Bitkisel: Spirulina içeren yemler veya haşlanmış ve kabuğu soyulmuş bezelye ezmesi.
• Yavrular: Toz hâline getirilmiş yem veya yeni çıkmış artemia ile günde 3–4 kez az miktarda.

Aşırı besleme, kalan yemin çürüyerek amonyak üretmesine neden olur. Haftada bir gün oruç tutturmak sindirime yardımcı olabilir.

Sağlık

Seçici üretim nedeniyle bazı lepistes hatları hastalıklara daha duyarlı olabilir. Yaygın sorunlar:

• Beyaz noktalar (ich): Vücut ve yüzgeçlerde tuz tanesi gibi lekeler.
• Yüzgeç çürümesi: Kuyruk kenarlarında yıpranma ve renk değişimi; çoğunlukla kötü su kalitesiyle ilişkilidir.
• Kamburlaşma, yüzeyde nefes alma, renk solması: Su değerlerinin hemen kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.

Yeni balıkları ana akvaryuma eklemeden önce 2–4 hafta karantinada tutun. Hastalık şüphesinde ilaç kullanmadan önce su testlerinizi yapın ve akvaryum balıkları konusunda deneyimli bir veteriner veya uzmana danışın.

Sahiplenmeden önce

Lepistesleri canlı ve aktif, yüzgeçleri açık ve vücudu lekesiz bireylerden seçin. Aynı satış akvaryumunda hasta veya ölü balık görüyorsanız oradan alışveriş yapmayın. Eve getirdikten sonra poşeti akvaryumda 15–20 dakika yüzdürerek sıcaklığı eşitleyin, ardından akvaryum suyunu poşete yavaş yavaş ekleyerek balıkları alıştırın. Akvaryuma bir anda çok sayıda balık eklemek yerine, filtrenin yeni yüke uyum sağlaması için balıkları birkaç hafta arayla küçük gruplar hâlinde ekleyin. İlk günlerde su değerlerini sık sık test edin.

Yayın: 1 Kasım 2026

Değerler genel bakım önerileridir. Bireysel sağlık durumları için egzotik hayvan veterinerine danışın.