Canlı Yem Böcek Yetiştirme: Dubia Hamamböceği ve Cırcır Böceği Kolonisi
Fotoğraf: Nicky.Animals, Wikimedia Commons ·Public domain
Böcekçil bir sürüngen besliyorsanız canlı yem, en düzenli ve en önemli giderinizdir. Bir leopar geko haftada onlarca, büyüyen bir sakallı ejder ise günde onlarca böcek tüketebilir. Kendi kolonisini kurmak hem maliyeti düşürür hem de yemlerin nasıl beslendiğini kontrol etmenizi sağlar.
Bu rehberde en popüler iki yem böceğini ele alıyoruz: dubia hamamböceği ve cırcır böceği.
Dubia mı, cırcır mı?
| Özellik | Dubia hamamböceği | Cırcır böceği |
|---|---|---|
| Koku | Neredeyse yok | Belirgin, özellikle ölüler biriktiğinde |
| Ses | Sessiz | Erkekler geceleri öter |
| Tırmanma/uçma | Düz yüzeye tırmanamaz, uçmaz | Zıplar, kaçması kolay |
| Ömür | 1–2 yıl | 8–10 hafta |
| Üreme hızı | Yavaş ama istikrarlı | Hızlı, ancak dengesiz |
| Protein / kabuk | Yüksek protein, yumuşak gövde | İyi protein, ince kabuk |
| Bakım zorluğu | Kolay | Orta |
Kısacası dubia, bakımı kolay ve uzun ömürlü bir koloni isteyenler için idealdir. Cırcır böceği ise hareketliliğiyle av içgüdüsünü harekete geçirir ve çeşitlilik için değerlidir. Birçok sahip ikisini birlikte kullanır.
Dubia kolonisi kurulumu
Gerekli malzemeler
- 50–80 litrelik opak plastik saklama kutusu (kapağına tül kaplı havalandırma delikleri açılmış)
- Dikey yerleştirilmiş yumurta kartonları (saklanma alanı)
- Isı kaynağı: kutunun bir kenarına termostata bağlı ısıtıcı plaka
- Sığ yem ve su kapları
- Başlangıç için 30–50 dişi ve 10–15 erkek (yaklaşık 1 erkek: 3–5 dişi)
Erkek dubiaların uzun, gövdeyi örten kanatları vardır; dişilerin kanatları ise kısa kanatçık şeklindedir. Bu fark yetişkinlerde kolayca ayırt edilir.
Sıcaklık ve nem
Dubia hamamböcekleri 29–35 °C aralığında en iyi şekilde ürer. Oda sıcaklığında yaşamaya devam ederler ama üreme neredeyse durur. Isıtıcıyı mutlaka bir termostata bağlayın; ayrıntılar için terrarium ısıtma ve termostat rehberimize bakabilirsiniz. Nem orta düzeyde (yüzde 40–60) tutulmalıdır. Aşırı nem küf ve akarlara, aşırı kuruluk ise yavrularda deri değişimi sorunlarına yol açar.
Besleme
- Kuru yem: Yulaf ezmesi, tavuk yemi veya balık yemi karışımı.
- Nem kaynağı: Su kabı yerine su jeli veya taze sebze-meyve (havuç, kabak, portakal) kullanmak boğulmaları önler.
- Islak yiyecekleri 1–2 günde bir değiştirin; çürüyen yiyecek koku ve küf demektir.
Bakım rutini
- Her gün veya gün aşırı taze sebze verin.
- Haftada bir artıkları ve ölü bireyleri temizleyin.
- Ayda bir kutunun dibindeki dışkı ve deri tozunu (frass) eleyin.
- Yetişkin dişilere dokunmadan genç bireylerden hasat yapın.
Cırcır böceği kolonisi kurulumu
Cırcır böcekleri daha hızlı çoğalır ama daha fazla dikkat ister.
- Kutu: İyi havalandırılmış, yüksek kenarlı bir plastik kutu. Havalandırma koku ve ölümleri azaltır.
- Sıcaklık: 26–32 °C.
- Yumurtlama kabı: Nemli toprak veya hindistan cevizi lifi dolu küçük bir kap koyun. Dişiler yumurtalarını yumurtlama borusuyla bu kaba bırakır.
- Kuluçka: Yumurta kabını birkaç gün sonra ayrı bir kutuya alın, sıcak ve nemli tutun. Yavrular yaklaşık 10–14 günde çıkar.
- Temizlik: Ölü cırcır böceklerini düzenli toplayın; koku ve hastalığın ana kaynağı budur.
Gut loading: yemi beslemek
Böcekler, sürüngeninize ancak kendi midelerindeki kadar besleyicidir. Gut loading, yemi sürüngene vermeden 24–48 saat önce besin değeri yüksek gıdalarla beslemek demektir.
Uygun gut loading gıdaları:
- Havuç, tatlı patates, kabak
- Hindiba, karahindiba yaprağı, roka
- Yulaf ezmesi, öğütülmüş tahıllar
- Ticari gut loading karışımları
Kaçınılması gerekenler: avokado, soğan, sarımsak, ıspanak (kalsiyum emilimini azaltır) ve tarım ilacı kalıntısı olabilecek iyi yıkanmamış ürünler.
Gut loading tek başına yeterli değildir; sürüngene vermeden hemen önce böcekleri kalsiyum tozuyla kaplamak gerekir. Bunun neden önemli olduğunu metabolik kemik hastalığı rehberimizde açıkladık.
Doğru böcek boyutu
Genel kural: böcek, sürüngenin iki gözü arasındaki mesafeden daha büyük olmamalıdır. Çok iri yemler boğulma, sindirim sorunları ve kusma riski taşır. Dubia kolonisinin avantajı, her boyda bireyi aynı anda barındırmasıdır; yavrulara küçük, yetişkinlere iri bireyler seçebilirsiniz.
Sık karşılaşılan sorunlar
- Koku: Genellikle çürüyen yiyecek veya biriken ölü böceklerden kaynaklanır. Temizlik sıklığını artırın.
- Akar ve küf: Nem fazladır. Islak yiyecek miktarını azaltın, havalandırmayı artırın.
- Üreme durması: Neredeyse her zaman sıcaklık düşüklüğünden kaynaklanır.
- Toplu ölümler: Aşırı kalabalık, havasızlık veya kirli su kabı.
Sonuç
Kendi yem böcek kolonisini kurmak başta biraz sabır ister, ancak birkaç ay sonra düzenli, besleyici ve ekonomik bir yem kaynağına sahip olursunuz. Hangi sürüngenin size uygun olduğuna henüz karar vermediyseniz ilk sürüngen seçimi rehberimizle başlayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dubia hamamböcekleri evde kaçıp çoğalır mı?
Dubia (Blaptica dubia) düz cam ve plastik yüzeylere tırmanamaz, uçamaz ve ılıman iklimli bir evde ısıtma olmadan üremesi çok zordur. Yine de kapaklı kutu kullanmak ve kaçakları toplamak iyi bir alışkanlıktır.
Bir koloninin kendi kendine yetmesi ne kadar sürer?
Dubia kolonisi yavaş büyür; düzenli hasada başlamak için genellikle 4–6 ay beklemek gerekir. Cırcır böcekleri daha hızlı çoğalır ama daha kısa ömürlüdür ve bakımı daha zahmetlidir.
Yabani böcek yakalayıp yem olarak verebilir miyim?
Önerilmez. Doğadan toplanan böcekler parazit taşıyabilir veya tarım ilacına maruz kalmış olabilir. Ateş böcekleri gibi bazı türler ise sürüngenler için zehirlidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Hastalık belirtisi gördüğünüzde egzotik hayvan veterinerine başvurun.